Kullanılabilirlik testi nedir?

Kullanılabilirlik testi, kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi istenen arayüzün belirlenen hedef kitlede belirlenen görevlerin yaptırılmasi ve bu süreçte kullanıcıdan verimlilik, etkililik ve memnuniyet değerlerinin alınmasıdır.

Hedef kitle yani kullanıcılar belirlendikten sonra, testi yapılacak arayüzde en çok kullanılan ve/veya az kullanılmasına rağmen erişilmesi önemli olan bilgilere ulaşma görevlerini gerçekleştirmeleri istenerek arayüzün kullanılması sağlanır.

Kullanılabilirlik Çalışmasında Uygulanan Adımlar

BİDB İnsan Bilgisayar Etkileşimi Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı’nda aşağıda belirtilen adımlar kapsamında Kullanılabilirlik testleri gerçekleştirilmektedir.

Kullanılabilirlik testi öncesinde; kullanılabilirlik çalışması yapılacak arayüz belirlendikten sonra,

• bu çalışma sırasında kullanılacak araçlar  (örn. anketler),
• hedef kullanıcı grubu,
• hedef kullanıcıların yapacakları görevler belirlenir.

Bu dört ana bileşen belirlendikten sonra test aşamasına geçilir. Eğer kullanılacak araçlar içinde kullanıcının arayüzü kullanmadan önceki tutumunu veya bilgisini ölçmek için bir anket belirlenmiş ise teste başlamadan hemen önce kullanıcıya doldurması için verilir. Bunun ardından kullanıcıya teker teker görevler verilir. Her görev için görevi başarıp başaramadığı, yaptığı hata sayısı, süre bilgileri tutulur. Test aşamasında kullanıcıdan sesli düşünmesi istenir, böylece arayüzle ilgili nerelerde sorun yaşadığı ve arayüz hakkında ne düşündügü öğrenilir. Test aşamasında kullanıcının hareketleri ve söyledikleri testi uygulayan kişi tarafından kaydedilir. Test bitiminde kullanıcının arayüz hakkındaki memnuniyetini öğrenmek için memnuniyet anketi verilir. Bununla beraber yukarıda bahsedilen kullanılabilirlik yöntemlerine ek olarak bu testleri yaparken göz izleme cihazları da kullanılabilmektedir. Böylece hem arayüz tasarımı hem de sayfayı kullanırken kullanıcının yönelimleri hakkında somut istatistiksel veri elde edilmektedir. Göz izleme cihazı ile kullanıcının nereye, ne kadar süre ve kaç kere baktığına, anlık ve geçmiş dikkatinin nerede yoğunlaştığına, niyetine, zihinsel durumuna ilişkin bilgi sağlanmaktadır. Test sonrasında, bütün veriler toplanarak analiz programları ile değerlendirilmektedir.

Daha detaylı bilgi için ODTÜ-BİDB İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

What is Usability Study

The evaluation of usability is conducted by getting the levels of affectivity, efficiency, and satisfaction from the user during the process of having the defined task completed by the target group for a certain interface.

Once the target group, the users, is set, they are asked to access the functions mostly used and/or rarely used but containing important information on the interface to be tested and thus the interface is put to use.

The Steps Taken in the Usability Study

After the topic for the usability study is decided upon,

· The interface to be tested and other means (e.g. surveys) to be used are set.

· The Target user group is determined.

· The tasks for the target users are chosen.

After these four main components are designated the test stage is proceeded to. If there is a questionnaire among the other means of target to measure the user’s attitude or knowledge before using the interface, it is given to the subject to fill in prior to the test. Then the tasks are given to the user one by one. For every task, information like success or no success, number of errors and duration are kept. During any task it is required of the user to think out loud so that where the user faced problems with the interface and what the user thinks about it is recorded. Throughout the test all the sayings and the actions of the subject is recorded by the observer (Acartürk&Çağıltay,2006) .At the end of the test the user is given an impression query to yield the level of satisfaction with the interface.

In addition eye trackers may be incorporated during the processes of usability, however, to obtain concrete statistical information about the tendencies of the user while using the interface and its design.